Phishing in de zorg: hoe gaat u om met de waarschuwing van Z-CERT?

"Maar die mail kwam toch van de zorggroep?"

Het is maandagochtend en de telefoon gaat aan één stuk door. Tussendoor ziet de assistente een mail van de zorggroep: "Aangepast protocol diabeteszorg, graag vóór vrijdag doornemen." Het is een bekende afzender en een logisch onderwerp. Ze klikt, opent het document en vult op een Microsoft-pagina een code in. Er lijkt niets bijzonders te gebeuren, dus ze neemt de volgende telefoon op.

Zo werkt de phishingcampagne waar Z-CERT onlangs voor waarschuwde. Die heeft al meerdere zorgorganisaties getroffen en verspreidt zich verder.

Waarom u dit bijna niet herkent

De mail komt niet van een onbekende. Hij komt écht van de zorggroep, de apotheek om de hoek of de fysiotherapeut met wie u dagelijks mailt, omdat hun mailbox eerder is overgenomen. Er staan geen taalfouten in en er is geen vreemde website. Alles ziet eruit zoals altijd.

Met die ene code geeft u iemand anders toegang tot uw mailbox. Ook de extra beveiliging op uw telefoon houdt dat niet tegen.

Wat er daarna gebeurt

• Dezelfde mail gaat vanuit uw praktijk naar iedereen in uw adresboek: de apotheek, de zorggroep, collega-praktijken en leveranciers. Zij vertrouwen u en klikken ook.
• Iemand kan meelezen in uw mail en gedeelde documenten, en daar staat vaak ook patiëntinformatie in.
• Uw mailbox moet tijdelijk op slot en worden nagekeken, terwijl het spreekuur gewoon doorgaat.
• De telefoon staat roodgloeiend met partners die vragen of die mail wel van u kwam.
• Mogelijk is er sprake van een datalek dat u binnen 72 uur moet melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Eén klik op een drukke ochtend kost u zo dagen aan uitzoekwerk en uitleg.

Wat kunt u morgen doen tegen phishing in de zorg?

Spreek met het hele team één regel af:

Vraagt een Microsoft-pagina onverwacht om een code? Niet invullen. Ook niet als de mail van iemand komt die u kent.

Twijfelt u? Bel de afzender even. Een echte collega weet dan van niets, en dat telefoontje kost u één minuut.

Maak het ook gewoon om te melden als het tóch is gebeurd. Een medewerker die meteen zegt "ik heb volgens mij ergens op geklikt" voorkomt veel schade. Wijzig dan niet alleen uw wachtwoord, want dat is bij deze aanval niet genoeg. Bel direct uw IT-partner, zodat de toegang echt wordt afgesloten. Een deel kunt u ook vooraf voorkomen. Inloggen met zo'n code is in de meeste praktijken niet nodig en kan worden uitgezet. Vraag gerust na of dat bij u al is geregeld.