Wetgeving8 min leestijdGepubliceerd op Bijgewerkt op

Cyberbeveiligingswet 2026: wat moet uw zorgpraktijk regelen?

Sinds 15 augustus 2026 geldt de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn. De zorg valt er expliciet onder. Heeft uw organisatie 50 of meer medewerkers, of meer dan 10 miljoen euro omzet én balanstotaal? Dan krijgt u te maken met drie plichten: een zorgplicht, een meldplicht en een bewijsplicht. Bestuurders zijn daar persoonlijk verantwoordelijk voor. Kleinere praktijken vallen er meestal niet direct onder, maar merken de wet via de zorgketen. Begin met een risicoanalyse, train uw team en maak afspraken met uw ICT-partner.

Specialist van Westers aan zijn werkplek; Westers helpt zorgpraktijken met de Cyberbeveiligingswet

Wat verandert er voor uw zorgpraktijk?

De Europese NIS2-richtlijn is omgezet in de Nederlandse Cyberbeveiligingswet. Die geldt sinds 15 augustus 2026. Voor huisartsenpraktijken, apotheken en GGZ-instellingen heeft dat directe gevolgen. Hier leest u wat er verandert, of uw praktijk eronder valt en welke stappen u nu kunt zetten.

Waarom de zorg een doelwit is

De dreiging voor de Nederlandse zorg is de afgelopen jaren sterk veranderd. Volgens een rapport van Check Point Software Technologies werd de gezondheidszorg in het eerste kwartaal van 2025 gemiddeld 3.164 keer per week aangevallen. Daarmee hoort de sector bij de drie meest getroffen sectoren in Nederland. Landelijk steeg het aantal cyberaanvallen in diezelfde periode met 53 procent.

Die cijfers zijn niet abstract. In 2025 registreerde Z-CERT, het expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg, minstens tien geslaagde cyberaanvallen op Nederlandse zorgorganisaties. Het bekendste incident was de datadiefstal bij laboratorium Clinical Diagnostics. Daarbij werden gegevens van 485.000 Nederlanders buitgemaakt. Ook kleinere incidenten, bij ziekenhuizen, leveranciers van alarmknoppen en toeleveranciers, lieten zien hoe kwetsbaar de hele zorgketen is.

Cyberdreigingen raken dus niet alleen grote ziekenhuizen. Ook huisartsenpraktijken, apotheken en GGZ-instellingen zijn een doelwit. Ze werken met gevoelige patiëntgegevens en kritische zorgsystemen, en hebben vaak geen groot ICT-team.

Wat is de Cyberbeveiligingswet (NIS2)?

De NIS2-richtlijn (voluit: Network and Information Security Directive 2) is een Europese richtlijn. Ze moet de digitale weerbaarheid van organisaties in de EU versterken. Het is de opvolger van de NIS-richtlijn uit 2016, maar breder, strenger en voor veel meer organisaties.

In Nederland wordt de NIS2 omgezet in de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Het wetsvoorstel is op 4 juni 2025 ingediend bij de Tweede Kamer. Op 15 augustus 2026 is de wet in werking getreden. De zorg is expliciet aangewezen als sector die eronder valt.

De vorige richtlijn was vooral bedoeld voor grote, vitale organisaties. De Cyberbeveiligingswet geldt voor een veel grotere groep. Middelgrote en grote organisaties in sectoren als energie, transport en digitale infrastructuur moeten aantonen dat hun digitale beveiliging op orde is. Dat geldt ook voor de gezondheidszorg.

Valt uw zorgpraktijk onder de Cyberbeveiligingswet?

Of uw organisatie onder de wet valt, hangt af van twee criteria:

1. Sector Uw organisatie werkt in een van de aangewezen deelsectoren. Voor de zorg zijn dat zorgaanbieders, farmaceuten, fabrikanten van medische hulpmiddelen en organisaties die onderzoek doen naar geneesmiddelen.

2. Omvang Uw organisatie heeft minstens 50 medewerkers (fte) in dienst. Of, als dat niet zo is, een jaaromzet én een balanstotaal van meer dan 10 miljoen euro.

Voldoet uw organisatie aan beide voorwaarden? Dan valt u als belangrijke entiteit onder de Cyberbeveiligingswet. Heeft u meer dan 250 medewerkers of een jaaromzet boven de 50 miljoen euro? Dan bent u een essentiële entiteit, met een intensiever toezichtregime.

Wat als uw praktijk kleiner is?

Veel huisartsenpraktijken en apotheken vallen door hun omvang niet direct onder de wet. Toch is het verstandig om de Cyberbeveiligingswet als leidraad te gebruiken. In de zorgketen worden steeds vaker eisen gesteld aan alle schakels. Denk aan zorggroepen, regionale samenwerkingsverbanden of apotheekketens die wél onder de wet vallen. Zij vragen hun ketenpartners om aantoonbare beveiliging.

Bovendien gelden de normen die de wet noemt, zoals NEN 7510 en de AVG, nu al voor elke zorgverlener, groot of klein. De Cyberbeveiligingswet voegt daar vooral een meldplicht, een zorgplicht en een bewijsplicht aan toe.

De drie pijlers van de Cyberbeveiligingswet

De Cyberbeveiligingswet kent drie hoofdplichten voor organisaties die eronder vallen:

1. Zorgplicht: passende beveiligingsmaatregelen nemen

Uw organisatie moet passende technische, operationele en organisatorische maatregelen nemen om de risico's voor uw netwerk- en informatiesystemen te beheersen. Denk aan risicoanalyses, toegangsbeheer, monitoring en logging. Ook de beveiliging van uw leveranciersketen en het versleutelen van gegevens horen erbij.

Belangrijk: het bestuur of de directie is hier persoonlijk verantwoordelijk voor. Leeft uw organisatie de regels niet na? Dan kan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een last onder dwangsom opleggen, of een boete tot 25.000 euro aan de bestuurder persoonlijk.

2. Meldplicht: cyberincidenten snel melden

Bij een ernstig cyberincident doet uw organisatie binnen 24 uur een eerste melding (early warning) bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Binnen 72 uur volgt een uitgebreidere melding over het incident, de gevolgen en de genomen maatregelen. Binnen één maand levert u een eindrapport aan.

3. Bewijsplicht: aantoonbare compliance

Zeggen dat uw beveiliging op orde is, is niet meer genoeg. U moet het ook kunnen aantonen. Dat vraagt om vastgelegd beleid, vastgelegde risicoanalyses, zichtbare maatregelen en zicht op hoe uw beveiliging ervoor staat.

Wat betekent dit voor uw dagelijkse praktijk?

Dat klinkt misschien als veel. In de dagelijkse praktijk gaat het om herkenbare onderwerpen:

Weet u wie er toegang heeft tot uw patiëntgegevens?

Een goed toegangsbeleid begint bij de vraag: wie mag wat zien, en waarom? In veel praktijken hebben medewerkers meer rechten dan nodig. De Cyberbeveiligingswet vraagt om een bewuste, vastgelegde aanpak van toegangsbeheer.

Zijn uw systemen altijd up-to-date?

Verouderde software is een van de meest gebruikte ingangen voor cyberaanvallen. Beveiligingsupdates regelmatig doorvoeren, liefst buiten openingstijden, is daarom geen keuze meer. Het is een plicht.

Herkent uw team een phishingmail?

Mensen zijn vaak de zwakste schakel. Phishing, social engineering en het per ongeluk delen van inloggegevens zijn veelvoorkomende oorzaken van incidenten. De wet verwacht dat u uw medewerkers traint en bewust maakt van digitale risico's.

Heeft u een plan voor als het misgaat?

Door de meldplicht binnen 24 uur heeft u een incidentresponsplan nodig. Wie belt u als uw systemen platliggen? Hoe informeert u patiënten? Hoe gaat de zorg door? Z-CERT noemt dit een "digitaal noodpakket" en stelt dat het geen luxe is, maar een basisvoorwaarde.

Zijn uw leveranciers betrouwbaar?

De Cyberbeveiligingswet kijkt ook naar uw toeleveringsketen. Uw contracten met ICT-leveranciers moeten aantoonbaar voldoen aan de beveiligingsnormen. Vage SLA's en onduidelijke afspraken over incidenten, monitoring en datalocatie zijn niet meer genoeg.

NEN 7510, AVG en de Cyberbeveiligingswet: hoe verhouden ze zich?

Als zorgverlener werkt u al met de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en NEN 7510, de norm voor informatiebeveiliging in de zorg. De Cyberbeveiligingswet vervangt die niet, maar komt erbovenop.

De overheid noemt NEN 7510 en ISO 27001 expliciet als goed startpunt voor de Cyberbeveiligingswet. Heeft u die normen al goed ingevoerd, dan heeft u een stevige basis. De wet voegt daar de meld-, zorg- en bewijsplicht aan toe, en de persoonlijke verantwoordelijkheid van bestuurders.

Werkt u al volgens NEN 7510, dan bent u dus goed op weg. Maar u moet nu ook kunnen aantonen dat uw beleid actueel is, dat uw risicoanalyse recent is en dat er een incidentresponsplan klaarligt.

Vijf stappen om uw zorgpraktijk voor te bereiden

De Cyberbeveiligingswet geldt sinds 15 augustus 2026. Bent u nog niet klaar, dan is dit het moment om te beginnen. Deze vijf stappen helpen u op weg:

Stap 1: Bepaal of uw organisatie eronder valt

Kijk of uw organisatie aan de criteria voldoet: sector en omvang. Twijfelt u? Vraag het uw ICT-partner of gebruik de zelfscan op de website van de overheid.

Stap 2: Voer een risicoanalyse uit

Breng in kaart welke systemen u gebruikt, welke gegevens u verwerkt en waar de zwakke plekken zitten. Daar bouwt u alle andere maatregelen op.

Stap 3: Stel een beveiligingsbeleid op (of actualiseer het)

Leg uw aanpak vast voor toegangsbeheer, incidenten, back-ups, updates en monitoring. Laat dit beleid goedkeuren door het bestuur of de praktijkhouder.

Stap 4: Train uw medewerkers

Zorg dat iedereen in uw praktijk phishing herkent, veilig met wachtwoorden omgaat en begrijpt waarom informatiebeveiliging belangrijk is. De wet verplicht ook bestuurders om scholing in cybersecurity te volgen.

Stap 5: Stel een incidentresponsplan op

Beschrijf wat er moet gebeuren als het misgaat. Wie doet de melding? Hoe beperkt u de schade? En hoe informeert u patiënten en de toezichthouder? Oefen dit plan regelmatig.

Hoe Westers uw zorgpraktijk helpt

Westers is al meer dan 20 jaar de ICT-partner van huisartsen, apotheken en GGZ-instellingen. We kennen de eisen van de eerstelijnszorg. De Cyberbeveiligingswet verandert de regels. Ons werk blijft hetzelfde: zorgen dat uw ICT veilig en stabiel is, zodat u zich op uw patiënten kunt richten.

Met MijnVeiligePraktijk helpt Westers uw zorgpraktijk te beschermen tegen cyberdreigingen, datalekken en ongewenste toegang. U krijgt technische beveiliging, 24/7 monitoring en bewustwording voor uw team. Zo kunt u aantonen dat u voldoet aan de normen die de Cyberbeveiligingswet noemt, zoals NEN 7510 en de AVG.

Concreet houdt Westers uw ICT-omgeving continu in de gaten en beschermt die actief. Beveiligingsupdates voeren we door buiten uw openingstijden. We helpen u uw medewerkers te trainen. U krijgt een beveiligingsbeleid dat past bij de zorgnormen. En gaat er toch iets mis, dan helpen we u snel.

Wacht niet langer

De wet geldt inmiddels, en de dreiging blijft. Cybercriminelen wachten niet op wetgeving. De gezondheidszorg is een van de meest aangevallen sectoren in Nederland. Een incident raakt meer dan uw IT-systemen: het raakt de patiëntenzorg, het vertrouwen van patiënten en soms de veiligheid van mensen.

Begin daarom nu met de voorbereiding. Niet alleen omdat het moet, maar omdat u zo uw praktijk en uw patiënten beschermt.

Wilt u weten hoe Westers uw zorgpraktijk kan helpen bij de voorbereiding op de Cyberbeveiligingswet? Neem contact op met Remco den Broeder, Commercieel Directeur, via 088 - 87 20 200 of stuur een bericht via onze website. We denken graag met u mee.

Veelgestelde vragen over de Cyberbeveiligingswet

De vragen die praktijkhouders ons hierover het vaakst stellen.

Valt mijn huisartsenpraktijk onder de Cyberbeveiligingswet?

Alleen als uw organisatie in de zorg werkt én minimaal 50 medewerkers heeft, of een jaaromzet en balanstotaal boven 10 miljoen euro. De meeste huisartsenpraktijken en apotheken vallen daar zelfstandig niet onder. Wel stellen zorggroepen en ketenpartners die eronder vallen steeds vaker dezelfde eisen aan u.

Wat moet ik doen bij een cyberincident?

Organisaties die onder de wet vallen, doen binnen 24 uur een eerste melding, binnen 72 uur een uitgebreidere melding en binnen een maand een eindrapport. Gaat het om patiëntgegevens, dan meldt u een datalek ook binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Is NEN 7510 genoeg om aan de wet te voldoen?

Het is een stevige basis: de overheid noemt NEN 7510 en ISO 27001 als goed startpunt. De wet voegt daar een zorgplicht, meldplicht en bewijsplicht aan toe, en bestuurders worden persoonlijk verantwoordelijk. U moet dus ook kunnen aantonen dat uw beleid en risicoanalyse actueel zijn.

Bronnen en meer informatie

Meer informatie over onze diensten?

Heeft u een vraag over de ICT in uw praktijk? Bel of mail Remco, dan kijken we samen wat er nodig is.

Remco den Broeder

Remco den Broeder

Commercieel Directeur

Even samen kijken wat wij voor u kunnen doen?

Meer informatie over onze diensten?

Heeft u een vraag over de ICT in uw praktijk? Bel of mail Remco, dan kijken we samen wat er nodig is.

Remco den Broeder

Remco den Broeder

Commercieel Directeur

remco.denbroeder@wac.nl

088 - 87 20 200

Even samen kijken wat wij voor u kunnen doen?

Meer informatie over onze diensten?

Heeft u een vraag over de ICT in uw praktijk? Bel of mail Remco, dan kijken we samen wat er nodig is.

Remco den Broeder

Remco den Broeder

Commercieel Directeur

Even samen kijken wat wij voor u kunnen doen?